علی سلیمانی بک کندی

آويش شيرازي :

آويش شيرازي نوعي پودينه اي كوهي است كه به نام هاي حاشار و صعتر نيز خوانده مي شود و داراي ويتامين هاي E-B-A مي باشد.

خواص آن عبارتند از :

زياد كردن اشتها ـ دفع عفونت كبد ـ ضد آسم ـ‌ ضد سياه سرفه ـ ضدزخمهاي عفوني ـ مسكن درد معده ـ ادرار آور ـ قاعده آور ـ‌از بين برنده اختلال هاي سلول هاي مغزي ـ ضدشبكوري.

اسطخودوس :

اسطوخودوس نوعي لاوند طبي مي باشد.

خواص آن عبارتند از :

دفع اخلاط بدن ـ تقويت كننده دماغ ـ ضد رعشه ـ ضد سرگيجه ـ ضدخون ـ ضدفراموشي ـ ضدصرع ـ ضدماليخوليا ـ شادي آور ـ افزايش دهنده فشار خون ـ تسكين دهنده اعصاب ـ ضدزكام ـ ضد سرماخوردگي ـ قاعده آور ـ ضدگلودرد چركي ـ رفع كننده تشرحات رحم ـ ضدميكروب ـ تسكين دهنده سردرد ـ ضد كفوليت ـ ضدسرگيجه ـ تقويت كننده دستگاه هاضمه ـ دافع اخلاط فاسد.

اكليل كوهي :

اكليل كوهي از تيره لبديسا بوده و طبع آن گرم و خشك مي باشد كه به آن اكليل اجيل نيز مي گويند كه از اسانس اين گياه در تهيه ادكلن استفاده
مي شود.

خواص آن عبارتند از :

تقويت قوه بينايي ـ تقويت عمومي بدن ـ رفع تنگي نفس ـ ضد نزله ـ‌ جلوگيري از ترشحات رحم ـ ضد تپش قلب ـ‌ ضد استسقاء ـ ضد تشمع كبدي ـ
تسكين دهنده دل درد ـ التيام دهنده زخم ها ـ ضد اسهال و طاسي ـ تقويت كننده معده ـ تقويت كننده اعصاب ـ نافع كلسترل ـ قندخون و اوره خون ـ ضدعفوني كننده خون ـ شفاف كننده پوست ـ تقويت كننده دستگاه گوارش.

باباآدم :

باباآدم از تيره مركبان بوده و داراي طبع گرم و خشك است.

خواص آن عبارتند از :

تصفيه كننده خون ـ ادرارآور ـ درمان كننده ورم عمومي بدن ـ عرق آور ـ محكم كننده لثه ها ـ تسكين دهنده درد دندان ـ ضد روماتيسم ـ ضدجوشهاي غرور جواني ـ درمان كننده سفليس ـ پادزهر سموم حشرات گزنده ـ درمان كننده خارش پوست ـ پايين آورنده قند خون ـ از بين برنده چربي هاي سوخته بدن ـ تسكين دهنده دردهاي مفصلي ـ ضد رماتيسم ـ ضدآرتريت ـ ضد زونا ـ ضد زخم درد ـ ضد ناراحتي ها و عوارض پوستي ـ ضد سرطان روده.

بابونه گاوي :

بابونه گاوي از خانواده مركبان بوده و داراي طبع گرم و خشك است و علاوه بر اين نوع داراي انواع متعدد مثل بابونه معمولي ـ بابونه رومي ـ اقحوان
و . . . مي باشد.

خواص آن عبارتند از :

تسكين دهنده سردرد ـ جلوگيري كننده از سنگ مثانه ـ تقويت كننده معده ـ دافع سودا و بلغم ـ ضد سم ـ ادرار آور ـ زيادكننده شير مادر ـ تنظيم كننده عادت ماهانه ـ تسكين دهنده سينه درد ـ تقويت كننده قواي مغزي و فكري ـ لطيف كننده پوست ـ ضد ورم ملتحمه ـ تقويت كننده كيسه صفرا و
قواي جنسي ـ جلوگيري كننده از ريزش آب بيني ـ تقويت كننده اعصاب ـ خواب آور ـ ضد زخم معده ـ ميكروب كش ـ جلوگيري كننده از لخته شدن خون در مثانه ـ ضد سوء هاضمه ـ‌ ضد سنگ كليه و مثانه ـ پيشگيري كننده از ميگرن ـ ضد تصلب شرائين ـ پيشگيري از عفونت ضد استسقاء ـ ضد تب ـ جلوگيري از سفتي رحم.

بادرنجبويه :

بادرنجبويه از تيره نعناع بوده و داراي طبع گرم است. در آذربايجان شرقي و غربي بادرنجبويه را در باغ ها و منازل مي كارند ـ برگ ها و گل هاي آن خوشبو بوده و بوي آن شبيه ليمو است.

خواص آن عبارتند از :

تقويت كننده قلب ـ تقويت كننده دستگاه عصبي ـ تقويت كننده معده ـ
خواب آور ـ نشاط آور ـ جلوگيري كننده از استفراغ ـ‌ ضد سم ـ ضد غش ـ ضد ماليخوليا ـ‌ قاعده آور ـ جلوگيري كننده از سكته ـ معالجه كننده امراض سوداوي ـ جلوگيري كننده از تنگي نفس ـ ضد ترس و كابوس ـ دافع صفرا ـ عرق آور ـ تسكين دهنده دردهاي مفصلي ـ دفع بوي بد دهان ـ پيشگيري از فساد دهان ـ جلوگيري كننده از اختلالات دستگاه گوارش تسكين دهنده دردهاي عصبي ـ دافع بلغم و سودا.

بارهنگ :

بارهنگ داراي طبع سرد و خشك است و در عربي به آن لسان الحمل يعني زبان گوسفند مي گويند ـ زيرا برگ نوع بزرگ آن به زبان گوسفند شباهت دارد ـ بارهنگ داراي انواع و اقسام مانند وارانگو ـ رم هاج لك ـ بارهنگ بزرگ ـ بارهنگ كوچك ـ بارهنگ سرنيزه اي مي باشد. قسمت مورد استفاده آن معمولاً ريشه و بذر آن است.

خواص آن عبارتند از :

تصفيه كننده خون ـ جلوگيري كننده از خونريزي بواسير ـ جلوگيري كننده از التهاب كليه و مثانه ـ درمان كننده برونشيت مزمن مثانه ـ تقويت كننده لثه ها ـ درمان كننده اسهال ـ جلوگيري كننده از خونريزي رحم ـ درمان كننده
التهاب معده ـ تسكين دهنده سينه ـ جلوگيري كننده از شب ادراري ـ تسكين كمردرد ـ ضد سوزاك ـ جلوگيري كننده از تنگي نفس ضد ميكروب.

بولاغ اوتي :

بولاغ اوتي از تيره چلپائيان بوده و داراي طبع گرم و تر است ـ در كتاب هاي پزشكي قديم ـ به آن جرجير بياباني و به بذر آن حب الرشا مي گفتند. محل رويش آن در دامنه كوه هاي طالقان بين جاده قزوين روستاي پشند آبيك و اتانك ـ در شهر ري كنار رودخانه امين آباد ـ در بندر انزلي شاهزاده كوه ـ راه چالوس ـ در آذربايجان بين سليمانيه و دربند ـ اطراف شيراز پل آگينه و نزديك بوشهر.

بولاغ اوتي داراي عناصر مفيد يد ـ كلسيم ـ سديم ـ گوگرد و ويتامين ها B,B₂,E,C كمپلس مي باشد.

خواص آن عبارتند از :

بومادران :

بومادران از خانواده مركبان بوده و داراي طبع گرم و خشك است و سرشار از ويتامين «آ» مي باشد. اين نوع گياه به طور خودرو در ايران و نقاط مختلف اروپا ـ در كنار جاده ها و دشت ها مي رويد و سرشاخه هاي گلدار آن داراي يك اسانس معطر فرار و چند تركيب دارويي است. مقداري اينولين ـ مواد چربي و مومي و كمي تانن هم دارد. در اروپا از آن به عنوان تب بر ـ نيروبخش و ضدتشنج استعمال مي شود.

خواص آن عبارتند از :

لطيف كننده پوست ـ ضد سنگ مثانه ـ عرق آور ـ ضد تورم ـ تسكين دهنده اعصاب ـ ضد سم ـ تسكين دهنده دردهاي مفصلي ـ آسان كننده زايمان ـ تقويت كننده معده ـ ضد تب و لرز ـ ادرارآور ـ قاعده آور ـ التيام بخش ـ دافع سنگ ها و شن هاي ريز كليه ـ ضد يبوست ـ تنظيم كننده خون قاعدگي ـ ضد خواب رفتن دست ـ دافع نفخ ـ بلغم ـ تقويت كننده حافظه ـ ضد جوش.

تاجريزي :

تاجريزي از تيره بادمجان بوده و داراي طبع سرد مايل به خشك است و به نام هاي ديگر نظير رويا ـ معد ـ روباه تورك ـ عنب الثعلب ـ طوليدون نيز خوانده مي شود.

خواص آن عبارتند از :

خواب آور ـ ضد خارش پوستي ـ ضد ورم معده و ورم طحال ـ ملين ـ ضد ورم زبان ـ‌ ضد سرطان ـ‌ ضد بيماري آميزش ـ ضد يرقان ـ جلوگيري كننده از پيچش شكم و ورم مقعد ـ ضد جنون ـ خارش مهبل ـ ترك نوك پستان ـ تقويت بينايي ـ تسكين دهنده درد كليه ـ ضد باد سرخ ـ لطيف كننده پوست.

تمشك :

تمشك از تيره گل سرخ بوده و داراي طبع سرد و خشك است و داراي ويتامين هاي K,C مي باشد. پودر برگ آن براي زخم لثه و بدبويي دهان مفيد است و ماسك آن براي خلل و خرج پوست و ميوه آن رقيق كننده خون
مي باشد و نوع سياه آن برفك دهان را معالجه مي كند و زياده روي در مصرف آن باعث سردرد ـ‌ صفرا و ضعف كبد و قلب مي شود. علاوه بر خواص مذكور در موارد زير نيز مفيد مي باشد.

خواص آن عبارتند از :

حصبه ـ اسهال ـ كبد ـ مسموميت ـ عطش ـ گلودرد ـ اعصاب ـ سوء هاضمه ـ شيرافزا ـ نيروي جنسي ـ ريه ـ حافظه ـ انرژي زا ـ ضد زخم روده و معده و اثني عشر ـ درد دندان ـ‌ تقويت كننده دستگاه تنفسي ـ ضدحساسيت بدن ـ خشكي بيني.

ثعلب :

ثعلب داراي طبع گرم و تر است ـ ريشه آن داراي دو غده به هم پيوسته است كه يكي توخالي مربوط به گياهي كه روييده و ديگري توپر مربوط به گياهي كه بعداً خواهد روييد مي باشد. گل هاي ثعلب خوشه اي قشنگ به رنگ صورتي با خطوط و نقطه هاي بنفش يا ارغواني است ـ غده توپر ثعلب داراي نشاسته ـ قند و مقدار زيادي لعاب است كه خواركي مي باشد. از غده هاي زيرزميني ثعلب آردي تهيه مي كنند كه در بستني سازي و شيريني سازي مصرف مي شود.

تاكنون 25 نوع از اين گياه شناخته شده كه 10 گونه آن در ايران مي رويد. گونه اي مختلف آن در آذربايجان ـ كردستان ـ لرستان ـ خراسان ـ سواحل درياي مازندران و نواحي البرز فراوان بوده و به طور خودرو به عمل مي آيد. به عنوان گل زميني نيز مي توان انواع آن را در باغچه ها پرورش داد.

خواص آن عبارتند از :

شادي آور ـ‌ دافع سودا ـ ضدكم خوني ـ ضدورم كليه ـ ملين ـ مقوي  ضدكزاز ـ ضد سرماخوردگي ـ خلط آور ـ خلط خوني ـ تسكين دهنده عضلات.

ختمي :

ختمي از تيره پنيرك بوده و داراي طبع گرم و تر است. ريشه آن داراي 30 درصد لعاب ـ مقداري نشاسته ـ آسپراژين و بتائين است. مقداري هم تانن و قندهاي قابل تبلور دارد. يك ماده رنگي زرد هم در ريشه اش موجود است و كمي هم روغن دارد.

خواص آن عبارتند از :

1ـ دم كرده ريشه آن براي زخم معده مفيد است.

2ـ جويدن ريشه خشك ختمي براي دندان درآوردن كودك مفيد است.

3ـ باز كردن صدا.

4ـ جوشانده برگ خطمي براي معده مفيد است.

5ـ دم كرده گل آن براي معالجه واريس مفيد است.

6ـ استحمام بادمكرده خطمي براي خونريزي داخلي مفيد است.

7ـ براي رفع برمي گل آن را با جوش شيرين ضماد كنيد.

8ـ غرغره جوشانده خطمي براي خشكي گلو نافع است.

خشخاش سفيد :

خشخاش سفيد از تيره خشخاش بوده و داراي طبع سرد و تر است. در بين همه انواع خشخاش تنها خشخاش سفيد اهلي و بستاني شده كشت مي شود و طبق تحقيقاتي كه به عمل آمده كشت خشخاش در ايران از قرن نوزدهم شروع شده و قبل از آن در كاشتن آن معمول نبود. ولي از زمان تسلط اعراب به ايران مختصري از شيره اش از خارج به ايران وارد شده است. گل بوته آن به گل شيطان معروف است كه سفيد و با خطوط الوان بسيار زيبا و ديدني است. دانه هاي كوزه خشخاش به الوان سفيد ـ زرد ـ قهوه اي و سياه ديده مي شود و طبق مقررات داروسازي روغن خشخاش را فقط بايستي از دانه ها سياه گرفت ولي در صنعت رعايت اين اصل نمي شود.

خواص آن عبارتند از :

مسكن ـ بي خوابي ـ كليه ـ نيروي جنسي ـ التهاب روده ـ اسهال خوني و صفراوي ـ اسهال مزمن ـ سوزش ادرار ـ كبد ـ لاغري ـ صاف كننده صدا ـ سردرد ـ آرامبخش ـ ضد نفخ.

دم اسب :

خواص آن عبارتند از :

جلوگيري كننده از خونريزي رحم ـ معالجه كننده تنگي نفس ـ ضد ورم كبد ـ معالجه كننده ورم مثانه ـ درمان كننده سل ـ تصفيه كننده خون ـ تقويت كننده كليه ها ـ ضدسنگ كليه ـ ادرارآور قوي ـ عرق آور ـ درمان كننده سرفه
مزمن ـ مسكن معالجه اسهال.

دم شير :

خواص آن عبارتند از :

دمكرده گياه دمشير به مقدار يك قاشق مرباخوري در هر فنجان (3 فنجان در روز) براي درمان ناراحتي هاي عصبي نظير ميگرن ـ هيستري ـ صرع و احساس اضطراب مؤثر مي باشد ـ براي درمان بيماريهاي قلبي و همه
ناراحتي هايي كه ريشه عصبي داشتند ـ ناهماهنگي قلبي و فشار خون نيز از اين گياه استفاده مي شود ـ اين گياه همچنين به طور مؤثري قابض بوده و در درمان اسهال ها مورد استفاده قرار مي گيرد كه در عين حال عضلات صاف رحم را نيز منقبض مي گرداند.

رازيانه :

رازيانه از تيره چتريان بوده و داراي طبع گرم و خشك است. زادگاه اوليه آن ايران و سرتاسر درياي مديترانه و حبشه بوده و اكنون در بيشتر نقاط دنيا كاشته مي شود. برگ آن معطر و طعم آن شيرين و مطبوع است. در بين حيوانات مار به خوردن آن علاقه زيادي دارد و وقتي مي خورد، چشم هايش براق و درخشان مي شود و به همين خاطر رازيانه را در رديف غذاهاي مخصوص چشم قرار داده اند.

خواص آن عبارتند از :

1ـ دمكرده ريشه آن ادرارآور مي باشد.

2ـ جوشانده تخم رازيانه با عسل براي معالجه تب مفيد است.

3ـ دم كرده ريشه رازيانه براي تقويت كليه ها مفيد است.

دافع كرم معده ـ‌ قاعده آور ـ‌زياد كننده شير مادر ـ پاك كننده مجاري تنفسي ـ مسكن تسكين دهنده درد عادت ماهانه ـ‌ تنظيم كننده عادت ماهاه ـ تقويت حس بينايي.

روناس :

خواص آن عبارتند از :

1ـ خيسانده ريشه روناس براي رفع تب مفيد است.

2ـ ضماد روناس با عسل پخته براي رماتيسم نافع است.

3ـ ميوه روناس براي تقويت كليه مفيد است.

4ـ جوشانده ريشه روناس براي نقرس و اسيد اوريك مفيد است.

5ـ مصرف روناس با سكنجبين براي احتقان كبد نافع است.

6ـ روناس با عسل براي سياتيك مفيد است.

7ـ مالش آن براي سردرد مفيد است.

8ـ مصرف يك قاشق چايخوري سائيده روناس براي رفع سكسكه مفيد است.

زالزالك :

زالزالك از تيره گل سرخيان بوده و طبع آن سرد است. در ايران فقط از ميوه زالزالك استفاده مي كنند، ولي در اروپا از گل آن كه مصرف داروسازي دارد بيشترين بهره برداري را مي كنند و مجال ميوه شدن را به آن نمي دهند، ميوه زالزالك در آخرين روزهاي فصل تابستان به بازار مي آيد.

خواص آن عبارتند از :

جلوگيري از خونريزي و ترشحات زنانه ـ ضد اسهال ـ ضد جلوگيري از قطره قطره آمدن ادرار ـ ضد استفراغ ـ‌ ضد كلسترول ـ ضد خونريزي معده ـ‌ ضد تشنج ـ ضد كم خوني ـ ضد حساسيت ـ‌تقويت اعصاب ـ آنژين صدري ـ ضد اضطراب و استرس ـ جلوگيري كننده از تپش قلب عصبي ـ جلوگيري از تصلب شرايين ـ ضد چاقي ـ دافع صفرا ـ پايين آورنده فشار خون ـ جلوگيري از عوارض يائسگي.

زعفران :

طبع زعفران گرم و خشك است و داراي ويتامين B₂ مي باشد. قسمت مورد استفاده زعفران در رنگ كردن خوراكي ها تارهاي گل آن است كه در اصطلاح گياه شناسي به آن كلاله مي گويند. و اغلب اين كلاله ها با خامه همراه است. همراه بودن اين تارها با خامه هر چند تقلب محسوب نمي شود ولي از قيمت آن مي كاهد. زعفران داراي بوي قوي و عطر مطبوع و طعمي تلخ و كمي تند مي باشد. تكثير اين گياه به وسيله پيازها در اواسط تيرماه صورت مي گيرد.

خواص آن عبارتند از :

تسكين دهنده سردرد شديد ـ رفع بي خوابي ـ نشاط آور‌ ـ ضدعفوني كننده ـ جلوگيري از پوسيدگي دندان ـ تقويت كننده قواي پنجگانه ـ ادرارآور ـ قابض ـ زهكش كننده كليه و مثانه ـ جلوگيري از انزال زودرس ـ تقويت نيروي جنسي ـ دافع بلغم و سودا ‌ـ ضد فتق ـ مسكن دندان درد ـ ضدسرفه ـ ضدمننژيت.

زوفا :

زوفا داراي طبع گرم و خشك است و نام هاي ديگر آن عبارتند از حسل،‌ جسمي، هوسفون و گل پونه.

خواص آن عبارتند از :

مسكن دل درد ـ تقويت معده ـ دافع بلغم ـ رفع ترشحات رحم ـ قاعده آور ـ ضدافسردگي ـ ضد عفونت و التهاب زخم ـ ضد قولنج معده ـ جلوگيري از تحركات پوستي ـ ضد لك صورت ـ دافع شن و سنگ كليه ـ ضدعفونت ريه ـ برطرف كننده امراض پوستي ـ خلط آور ـ تب بر ـ ضد كوليت ـ التيام بخش ـ تقويت كننده عموم دستگاه هاي بدن ـ تقويت ريه ـ جلوگيري از ورم شش ها ـ لطيف كننده پوست ـ ضد نفخ ـ ضد آسم ـ تصفيه كننده خون ـ ضدبرونشيت ـ جلوگيري از ورم لوزه ـ نافع گلودرد ـ جلوگيري از خونريزي چشم ـ تقويت دهان ـ ضداستسقاء ـ ضد حصبه ـ جلوگيري از گرفتگي صدا ـ ضد يرقان.

زيتون :

طبع زيتون گرم و معتدل و بسيار خشك است و داراي ويتامين E مي باشد و همچنين داراي فسفر ـ پتاس ـ گوگرد ـ منيزيم ـ كلسيم ـ آهن ـ مس و منگنز است. زيتون در بلوچستان، رودبار منجيل، حاجي لر به عمل مي آيد چوب درخت زيتون قابل جلا و تعليم است و با آن مي توان بهترين عصا را ساخت. پيشينيان در دست گرفتن عصاي زيتون را علامت تشخيص مي دانستند. درخت زيتون بعد از 40 سال ميوه مي دهد و نزديك به دو هزار سال عمر مي كند. ميوه رسيده آن ياقوتي است.

خواص آن عبارتند از :

اشتها آور ـ تقويت كننده قواي مغزي ـ تقويت كننده معده ـ‌تقويت كننده قواي جنسي ـ مسهل ـ ضد قولنج كبدي و كليوي ـ جلوگيري از ترشحات رحم ـ رفع زكام ـ رفع سفيدك ناخن ـ جلوگيري از كرم خوردگي دندان ـ ضد سرگيجه ـ تسكين درد شقيقه ـ تسكين سردرد.

سنبل الطيب :

سنبل در زبان عربي به معني خوشه است. ولي به بيخ و ريشه معطر چند گياه نيز اطلاق مي شود. سنبل هندي و سنبل كوهي از اين رديف بوده و به آنها سنبل طبي و سنبل الطيب مي گويند. سنبل الطيب ريشة معطر و افشان دارد و چون گربه عاشق بوي سنبل الطيب است مجذوب آن شده و در برابر آن
مي غلتد و به همين خاطر عده اي آن را علف گربه نام گذاشته اند.

خواص آن عبارتند از :

آرام بخش ـ تقويت كننده معده ـ اشتهاآور ـ تقويت كننده كبد ـ تقويت كننده قلب ضد كرم ـ ضد تشنج ـ تقويت كننده حس بينايي ـ ضد فشار خون ـ ضد تپش قلب ـ خواب آور ـ قاعده آور ـ ضد نفخ ـ دافع سودا ـ زياد كننده شير مادر ـ ضد تشنج معده ـ مسكن اعصاب ـ ضد مسموميت زنبور قرمز ـ
بي خوابي ـ تقويت كننده نيروي جنسي.

سنبل ختائي :

سنبل ختائي از تيره چتريان بوده و داراي طبع گرم و خشك است.

خواص آن عبارتند از :

تب بر ـ مقوي ـ قاعده آور ـ نرم كننده شكم ـ عرق آور ـ ضد تشنج ـ
تقويت كننده معده ـ خلط آور ـ مسكن درد ـ ضد سرفه ـ تقويت كننده قلب ـ ضد رماتيسم ـ ضد آماس رحم ـ جلوگيري از انسداد كبد و معده ـ ضددريازدگي ـ اشتهاآور ـ جلوگيري از سينوزيت ـ ضدورم حفره هاي بيني ـ ضد خستگي عمومي ـ ضد برونشيت ـ ضد مسموميت از مشروب التيام دهنده زخم ها ـ محرك ـ تصفيه كننده خون ـ تقويت طحال ـ ضد قاعدگي دردناك ـ تهوع ـ ضد جوش و ضد ميگرن جلوگيري از انسداد كبد و معده ـ‌ ضددريازدگي ـ اشتها آور.

شاهدانه :

طبع شاهدانه گرم و خشك ست.

خواص آن عبارتند از :

ضد حساسيت ـ ادرارآور ـ ضدنفخ ـ ضد ترس ـ ضد رماتيسم ـ جلوگيري از عوارض يائسگي ـ ضد كزاز ـ ضد بي خوابي ـ تسكين دهنده دل درد ـ
ضد سياه سرفه ـ‌ ضد سرعت انزال ـ ضد لاغري ـ ضد استسقاد ـ جلوگيري از سل ـ تقويت كننده معده ـ دافع بلغم ـ درمان تب مزمن ـ تسكين دهنده سردرد ـ تسكين دهنده درد زخم ـ ضد تشنج.

شنبليله :

شنبليله از خانواده پروانه آسا بوده و داراي طبع گرم و خشك مي باشد. برگ شنبليله يك سبزي خورشتي و دانه هاي روغني آن يك بذر دارويي مي باشد. از برگ تازه و خشك آن در تهيه خورش و خواركي هاي ديگر استفاده
مي كنند و با برگ خشك شده آن سوپي تهيه مي كنند كه به اشگنه معروف است. زادگاه اوليه شنبليله ايران و آسياي صغير است ولي اكنون در اكثر نقاط جهان به منظور استفاده از دانه هاي آن كاشته مي شود.

خواص آن عبارتند از :

رفع كننده مسموميت ـ شستشو دهنده روده ـ جلوگيري از لكه سفيد پوست ـ نرم كننده شكم اشتهاآور ـ ادرارآور ـ ضد شبكوري ـ تقويت كننده سينه ـ قاعده آور ـ ضد نقرس ـ تقويت كننده لوزالمعده ـ‌ درمان بي ميلي جنسي ـ مسكن درد كمر ـ نافع امراض عفوني ـ مقوي ـ ملين ـ دافع بلغم ـ جلوگيري از نفس تنگي ـ‌ ضد بواسير ـ معالجه ورم طحال ـ رفع استسقاء ـ ضد بدبويي مدفوع.

شيرين بيان :

شيرين بيان داراي طبع گرم و خشك است. بيخ شيرين بيان يك قلم مهم از صادرات ايران است و كارخانجات داروسازي آن را به قيمت نازل مي خرند و پس از آن كه آن را به صورت گرد، قرص، شربت و عصاره درآوردند به ايران برمي گردانند.

علاوه بر كارخانجات داروسازي، كارخانجات دخانيات و سيگارسازي هم خريدار اين گياه مي باشند، در اين كارخانجات برگ توتون را در جوشانده ريشه شيرين بيان خيس مي كنند تا سيگار آنها خوش طعم و بي ضرر شود. اخيراً عده اي از كارشناسان دخانيات اظهارنظر كرده اند كه اين گونه سيگارها سرطان زا نيستند. در داروسازي پودر و عصار آن را جهت از بين بردن طعم بد بعضي از داروها به كار مي برند و با عصاره آن شربت ها و قرص هاي ضدنفخ و مقوي معده مي سازند.

خواص آن عبارتند از :

ضد بواسير ـ رفع خشكي دهان ـ نرم كننده سينه ـ ضدتنگي نفس ـ مقوي
ريه ـ كبد و طحال ـ ضد سرطان معده ـ مقوي نيروي جنسي ـ ضد التهاب معده ـ ادرارآور ـ زياد كننده فشار خون ـ قاعده آور ـ‌ ضدآسم ـ ضدعطش ـ تقويت كننده اعصاب ـ ضدتورم ـ ضدانزال زودرس ـ تقويت غدد فوق كليوي ـ ضد لاغري ـ ضد سرطان خون ـ ضد ورم روده ـ جلوگيري از رماتيسم.

قهوه :

قهوه داراي طبع گرم و معتدل است. اعراب به آن بن مي گويند كه به معني شراب جامد است. زادگاه اوليه آن يمن و شمال آفريقاست. بعد آن را به عربستان و از آنجا به هندوستان و سپس به آمريكا برده اند. و اكنون بهترين نوع آن محصول برزيل است. قهوه داراي انواع و اقسام مي باشد و تاكنون 33 نوع شناخته شده است. قهوه سبز كه دانه بونداده قهوه است بويي ندارد و كمتر از آن استفاده مي شود ولي همين كه دانه آن را حرارت دهند عطر مطبوع زيادي پيدا مي نمايد. در موقع بودادن بايد دقت زياد شود كه تا مغز دانه برشته شده روي آن نسوزد. بهترين حرارت از 240 درجه تجاوز كند. طعم و بوي آن ناپسند خواهد شد.

خواص آن عبارتند از :

ضدافسردگي ـ دافع بلغم ـ مقوي ـ محرك ـ پيشگيري از سرطان قولون ـ مسكن سردرد ـ ضدسرفه ـ‌ ضدتنگي نفس ـ ضد سوء هاضمه ـ جلوگيري از مسموميت با ترياك ـ ضد آسم ـ مقوي مو.

كاسني :

كاسني از تيره مركبان بوده و داراي طبع سرد و تر است و حاوي ويتامين c مي باشد. قسمت مورد استفاده كاسني برگ تازه و ريشه خشك آن است. ريشة آن داراي مواد لعابدار ـ اينولين و قندهاي گوناگون است كمي هم تانن دارد و نيز داراي ماده اي دارويي و مقداري شوره هست. روي برگ هاي كاسني تعداد زيادي عوامل زندة مفيد، زندگاني مي كند. لذا شستن آن در شرع و طب قديم منع شده است و چون انواع بياباني آن آلودگي نداشت و در پرتوي آفتاب پرورش پيدا مي كنند خوردن برگ هاي تازه آن را مي توان ناشسته خورد.

خواص كاسني :

ضدالتهاب كيسه صفرا ـ دافع سنگ كيسه صفرا ـ تصفيه كننده خون ـ ضد استفراغ ـ ضد التهاب معده ـ تقويت كننده قواي جنسي ـ  ضد حرارت صفراوي.

خواص ريشه كاسني :

تقويت كننده معده ـ تب بر ـ ادرارآور ـ ملين ـ دافع اخلاط خون ـ درمان كننده دردهاي مفصلي ـ زيادكننده شير مادر ـ تصفيه كننده خون.

كاكنج :

كاكنج از انواع تاجريزي بوده و داراي طبع سرد و خشك است و حاوي ويتامين c مي باشد و به نام عروسك پشت پرده نيز مشهور است.

خواص آن عبارتند از :

1ـ برگ كاكنج كوهي مخدر مي باشد.

2ـ ضماد گل آن براي ناراحتي جلدي مفيد است.

3ـ مالش عصاره آن براي رفع بواسير مفيد است.

4ـ 25 گرم ميوه خشك آن با 25 گرم درمنه براي دفع انگل مفيد است.

5ـ مصرف روزي 5 گرم براي تنگي نفس ـ استسقاء ـ سنگ كليه و مثانه ـ رماتيسم يرقان ـ كاهش صفرا مفيد مي باشد و همچنين باعث باز شدن قاعدگي مي شود.

كنجد :

كنجد طبعي گرم و تر دارد و از دانه هاي روغني مي باشد و از قديم الايام مورد توجه بوده و كشت شده است. داراي بيش از 200 نژاد مختلف مي باشد ولي در حدود 40 نژاد آن را براي كاشتن انتخاب كرده اند. دانه هاي آن به رنگ سفيد، سياه، حنايي و قهوه اي مي باشد. روغن دانه هاي آن كمتر قند
مي شود. علاوه بر تغذيه در صنعت نيز از آن استفاده مي شود. روغن
دانه هاي سفيد مرغوب تر از ساير رنگ ها بوده ولي ميزان آن نسبت به دانه هاي سياه كمتر است. در صنعت ورني سازي محصوصاً از روغن كنجد سياه استفاده مي شود. روغن دانه هاي كنجد حتي در زمستان هم منجمد
نمي شوند. قسمت مورد استفاده آن ارده و روغن آن است. دانه هاي آن را بر روي نان و بعضي از شيريني ها مي پاشند تا ارزش غذايي آنها را بالا ببرند. در مصارف درماني هم مي توان از روغن كنجد به جاي روغن كرچك استفاده كرد.

خواص آن عبارتند از :

تقويت حافظه ـ تقويت مو ـ ضد سنگ كليه ـ ضد بواسير خوني ـ جلوگيري از سرطان و سكته ـ باز كردن قاعدگي ـ ضد خون مردگي ـ ضد ترشي معده ـ نرم كننده صدا ـ مسكن كلسترول ـ رفع خستگي ـ دافع سودا و بلغم ـ مغذي ـ ضد مادون قرمز و ماوراء بنفش.